Dưỡng chất "vàng" mẹ cần bổ sung

Để có một thai kỳ khỏe mạnh, mẹ bầu cần uống bổ sung nhiều loại vitamin, khoáng chất.

Hãy đến với chuyên mục Bà bầu của Eva để tìm hiểu những bí quyết sinh con theo ý muốn, cách ăn uống tốt nhất cho thai phụ, thời trang bà bầu quyến rũ hay 'chuyện ấy' an toàn cho mọi bà bầu.

Để khỏe mạnh trong thai kỳ, ăn uống lành mạnh, khoa học nhiều khi là chưa đủ. Một số nghiên cứu đã cho thấy khoảng 90% chị em khi mang thai đang sử dụng thêm các loại thuốc thay thế và bổ sung vitamin và khoáng chất. Các chuyên gia cũng đề nghị mẹ bầu nên bổ sung thêm acid folic và i-ốt trong khẩu phần ăn hàng ngày của mình để đảm bảo sức khỏe cho mẹ và bé có được nền tảng để phát triển tốt nhất.

Bên cạnh thuốc tân dược, nhiều mẹ cũng chuộng sử dụng các loại thuốc đông y vì cho rằng chúng là thảo dược, tự nhiên hơn so với thuốc tân dược, do đó ít ảnh hưởng tới sức khỏe của mẹ và thai nhi. Đây là nhận thức phổ biến nhưng lại sai lầm của nhiều mẹ bầu. Một số thảo dược có thể gây ra tác dụng phụ nghiêm trọng nếu sử dụng cho phụ nữ có thai như sẩy thai hoặc sinh non hay di tật bẩm sinh ở thai nhi.

Để khỏe mạnh trong thai kỳ, ăn uống lành mạnh nhiều khi là chưa đủ, các mẹ nên sử dụng thêm
các loại thuốc thay thế và bổ sung vitamin và khoáng chất (ảnh minh họa)

Dưới đây là "tất tật" những loại thuốc bổ sung vitamin và khoáng chất được các chuyên gia khuyến khích mẹ sử dụng hay được dùng thường xuyên trong thai kỳ. Các mẹ cùng tìm hiểu để có sự lựa chọn đúng đắn và an toàn nhất cho mình nhé

Các vitamin và khoáng chất quan trọng đối với thai nhi

Một chế độ ăn uống lành mạnh cũng cung cấp tương đối đầy đủ các loại vitamin và khoáng chất cho mẹ và thai nhi phát triển, dẫu vậy, để con thông minh, mẹ khỏe mạnh, các mẹ đồng thời nên uống bổ sung thêm acid folic và i-ốt cùng với chế độ ăn uống của mình.

Acid folic
Acid folic là vi chất rất quan trọng đối với chị em phụ nữ ở tuổi sinh nở và em bé trong tương lai. Acid folic không chỉ cần thiết đối trong việc sản xuất các tế bào mới, trong đó có cả hồng cầu mà còn giúp ngăn ngừa các bệnh có liên quan đến rối loạn ống thần kinh như bệnh nứt đốt sống gây nên ốm yếu, tàn tật nghiêm trọng và bệnh quái tượng không não hoặc bé sinh ra thiếu một phần não (tình trạng kém phát triển nghiêm trọng của não). Tất cả các khiếm khuyết này xảy ra trong 28 ngày đầu của thai kỳ, thường trước khi các mẹ biết mình đang có bầu.

Vì vậy, tất cả các chuyên gia khuyến cáo mẹ bầu cần phải bổ sung thêm axit folic trong suốt thai kỳ của mình, khoảng 600 mcg mỗi ngày. Đối với những chị em đang chuẩn bị có thai, việc tiêu thụ acid folic mỗi ngày từ trước khi có thai khoảng 3 tháng, chậm nhất là một tháng trước khi mang thai cũng rất cần thiết, 400 mcg acid folic là liều dùng hàng ngày.

I-ốt

Thiếu i-ốt là tình trạng khá phổ biến với nhiều mẹ. I-ốt lại là chất cực kỳ quan trọng cho sự phát triển não bộ của bé nhưng hầu hết các loại thực phẩm có chứa rất ít i-ốt, vì vậy bắt buộc mẹ cần phải sử dụng các loại thực phẩm tăng cường hoặc thuốc bổ sung i-ốt trong thai kỳ. Muối i-ốt là một sự lựa chọn cho mẹ mặc dù nhiều người đang có xu hướng cắt giảm lượng muối trong thức ăn hoặc sử dụng các loại muối không có chứa i-ốt. Loại muối này đang được sử dụng để sản xuất bánh mì, nhưng nguồn cung cấp này là không đủ đảm bảo rằng phụ nữ có thai và đang cho con bú nhận được đủ lượng i-ốt cần thiết. Các bác sĩ khuyến khích mẹ nên bổ sung thêm 150 mcg i-ốt mỗi ngày trong khẩu phần ăn của mình.

Dầu cá có tốt cho mẹ?

Một số nguồn thông tin cho rằng dầu cá rất quan trọng cho sự phát triển của mắt và não bộ của bé nhưng một số ý kiến khác lại thận trọng hơn và nói rằng cá tốt cho mẹ và bé nhưng chưa có bằng chứng kết luận rằng dầu cá cũng có tác dụng tương tự như vậy. Hiện nay, các bác sĩ ở trường Cao đẳng sản phụ khoa Hoàng gia Australia và New Zealand cũng không liệt kê dầu cá vào danh mục các loại thuốc uống bổ sung mẹ nên dùng khi mang thai. Tuy nhiên, có nghiên cứu đã chỉ ra rằng bổ sung dầu cá có thể giúp ngăn ngừa chuyển dạ sớm. Nếu muốn sử dụng viên nang dầu cá, mẹ nên nói chuyện với bác sĩ trước để bác sĩ có thể chỉ định cho mẹ dùng viên nang dầu cá hoặc vitamin tổng hợp có chứa dầu cá an toàn cho cả mẹ và bé. Khi được đề nghị bổ sung dầu cá, mẹ cần hỏi bác sĩ cả về thương hiệu bởi không phải tất cả viên nang dầu cá đều giống nhau.

Một vài nghiên cứu đã chỉ ra rằng bổ sung dầu cá có thể giúp ngăn ngừa chuyển dạ sớm (ảnh minh họa)

Các loại vitamin và khoáng chất khác

Một số loại vitamin và khoáng chất khác cần được bổ sung trong một số trường hợp gồm canxi dành cho những mẹ phải hạn chế, tránh hoặc không sử dụng được các sản phẩm từ sữa, vitamin B12 cho những mẹ ăn chay, sắt đối với mẹ bầu có nồng độ hemoglobin thấp và vitamin D với những những mẹ ít tiếp xúc với ánh sáng mặt trời và các mẹ có màu da tối hoặc béo phì cũng có thể bị thiếu loại vitamin này. 

Các chuyên gia từ trường Cao đẳng sản phụ khoa Hoàng gia Australia và New Zealand khuyên mẹ chỉ nên bổ sung vitamin và khoáng chất (trừ acid folic và i-ốt) trong các trường hợp cụ thể mà sự thiết hụt các dưỡng chất này đã được xác định hoặc có dấu hiệu cho thấy mẹ cần cung cấp thêm.

Cẩn trọng khi sử dụng

Có một số loại vitamin tốt cho mẹ và bé nhưng không thể lạm dụng.

Vitamin A

Vitamin A chủ yếu có trong thực phẩm nguồn gốc động vật, đặc biệt ở gan các loài cá và một số động vật khác, trong lòng đỏ trứng có 70- 90% vitamin A dưới dạng tự do. Trong thực vật, chủ yếu chứa dạng tiền vitamin A gọi là caroten, trong đó beta caroten có trong phần xanh của thực vật cũng như các loại rau quả có màu da cam là hay gặp nhất và có hoạt tính cao nhất. Nhiều công trình nghiên cứu cho thấy nếu mẹ bầu dùng vitamin A quá liều có thể gây dị dạng thai nhi hoặc gây khó đẻ do rối loạn cơn co. Vì vậy, mẹ chỉ nên bổ sung vitamin A đúng liều lượng bác sĩ cho phép, dưới 10.000 IU hoặc 3000 mcg. Vitamin A được uống bổ sung khi mang thai thường ở dạng beta caroten an toàn hơn cho mẹ. Nhưng một số loại vitamin tổng hợp khác được dùng khi mẹ không có thai có thể chỉ chứa tiền vitamin A (thường là retinyl palmitate) hoặc hỗn hợp của beta caroten và tiền vitamin A, vì vậy mẹ nhớ kiểm tra thành phần thuốc cẩn thận trước khi sử dụng.

Vitamin B6

Vitamin B6 thường được kê đơn cho mẹ bầu để chống lại các triệu chứng nghén, buồn nôn, chóng mặt. Với liều lượng thấp (10- 25mg/3 lần/ ngày), thai nhi không hề bị ảnh hưởng. Tuy nhiên, trong khi liều lượng khuyến cáo là như vậy thì hiện này, một số loại thuốc vitamin B6 lại chứa liều lượng cao hơn hẳn.

Ngoài ra, vitamin B6 được coi là có vai trò quan trọng trong việc giúp thai nhi tạo ra cá tế bào mới. Nhiều nghiên cứu đã chứng minh rằng sử dụng quá liều vitamin B6 trong tam cá nguyệt đầu tiên (12 tuần đầu tiên với liều lượng hơn 100mg/ ngày) có thể dẫn tới việc chân, tay và hệ thần kinh của thai nhi sẽ phát triển không bình thường.

Sử dụng quá liều vitamin B6 trong tam cá nguyệt đầu tiên (hơn 100mg/ ngày) có thể dẫn tới dị tật về chân, tay và hệ thần kinh của thai nhi

Thảo dược

Nhiều người cho rằng thuốc thảo dược dùng để điều trị bệnh là tự nhiên và an toàn nhất thì trên thực tế, có rất ít thông tin về sự an toàn cũng như hiệu quả của các sản phẩm này đối với phụ nữ mang thai và nhiều chị em khi sử dụng chúng trong thai kỳ lại không mấy chú ý và thường không đề cập với bác sĩ trong các lần khám thai.

Việc sử dụng thảo dược trong thai kỳ rất được quan tâm bởi nhiều nghiên cứu đã tìm ra rằng các loại thuốc thảo dược này bình thường có thể là an toàn nhưng lại có thể gây ra những tác dụng phụ không mong muốn nếu các mẹ bầu sử dụng không cẩn thận. Ví dụ như lô hội hay nhân sâm và rất nhiều loại thảo dược khác dù rất bổ dưỡng cho người bình thường nhưng khi mẹ bầu sử dụng chúng có thể gây ra các cơn co thắt tử cung, sinh non, gây khuyết tật thai nhi, thậm chí là sẩy thai. 

Một số loại thảo dược dưới đây mẹ nên tránh hoặc thận trọng khi sử dụng:
- Lôi hội dưới dạng gel bôi thì tương đối an toàn cho mẹ nhưng loại thảo dược này được uống dưới dạng bột hoặc dạng lỏng có thể khiến lượng đường trong máu thấp, gây ra các cơn co thắt tử cung dẫn đến hiện tượng sinh non hoặc sẩy thai. Hiện nay vẫn chưa có thông tin về liều lượng lô hội an toàn mẹ có thể sử dụng trong thai kỳ, vì vậy tốt nhất là mẹ nên tránh các loại nước uống hoặc thực phẩm, loại thuốc bổ sung vitamin từ lô hội để đảm bảo an toàn.

- Hoàng liên gai, húng quế có thể kích thích co thắt tử cung và có thể dẫn đến sẩy thai.

- Cỏ cari, gốc rễ cây Beth, cây mao lương hoa xanh, vàng được sử dụng với lượng lớn có thể gây sẩy thai hoặc sinh non, chỉ nên sử dụng trong quá trình sinh nở.

- Tỏi có thể gây xuất huyết, sẩy thai hoặc chuyển dạ sớm.


Sử dụng lô hội khi mang thai khiến lượng đường trong máu thấp, gây ra các cơn co thắt tử cung dẫn đến hiện tượng sinh non hoặc sẩy thai
- Nhân sâm nên tránh sử dụng khi mang thai, đặc biệt là thời gian đầu của thai kỳ bởi làm tăng nguy cơ sẩy thai, gây dị ứng nặng và dẫn đến nhiều bệnh như nôn mửa, xuất huyết, phù nước.

- Rễ cây huyết dụ gây co thắt tử cung và ói mửa.

- Đinh hương: tinh dầu từ cây đinh hương gây ra các cơn co thắt tử cung

- Cây lưỡi mèo, cây cửu lý hương, cúc thanh nhiệt, long não kích thích các cơn co thắt tử cung.

- Cây hành biển, củ hành biển (dùng làm thuốc lợi tiểu) là một chất kích thích tử cung và dẫn đến khuyết tật bẩm sinh.

- Cây cúc ngải cũng dẫn đến các cơn co thắt tử cung và dị tật bẩm sinh.

Thảo dược rất có lợi cho thai kỳ của mẹ nhưng đây là con dao hai lưỡi, nếu sử dụng không đúng cách rất có khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và sự sống thai nhi. Do đó, nếu mẹ muốn hoặc bắt buộc phải dùng bất cứ loại thảo dược nào trong thời gian mang thai, ngay cả với những loại thảo dược hỗ trợ tốt cho thai nhi thì mẹ vẫn nên hỏi ý kiến bác sĩ chuyên khoa và chỉ sử dụng ở liều lượng cho phép.

Chi tiết

Thắc mắc của thai phụ xung quanh việc uống sữa bầu

Một người mẹ thừa cân thắc mắc, liệu có thể vẫn dùng sữa ít béo trong thai kỳ được không?

1. Một thai phụ băn khoăn: "Tôi đang mang thai nhưng không uống được sữa bà bầu. Liệu tôi uống sữa thường thì có ảnh hưởng gì đến sự phát triển của thai không?"

Sữa bà bầu thường được các hãng sản xuất bổ sung nhiều chất cần thiết cho mẹ và bé như canxi, sắt, axit folic, các loại vitamin… Đây cũng là những chất dễ bị thiếu hụt khi bạn mang thai.

Ngoài ra, sữa bà bầu cũng được bổ sung Omega3, Omega6, DHA, ARA… - chất cần thiết cho sự hình thành và phát triển của bộ não thai nhi.

Tuy nhiên, vì một lý do nào đó, bạn không sử dụng được sữa bà bầu thì bạn cũng không cần quá lo lắng. Nguồn dưỡng chất có trong sữa bà bầu thì cũng hiện diện trong nhiều loại thực phẩm hàng ngày như:

- Thực phẩm giàu canxi: tôm, cá; các loại sữa bình thường...

- Thực phẩm giàu sắt: thịt, gan động vật...

- Thực phẩm giàu Omega3, Omega6, DHA: các loại cá biển, cá nước ngọt…

Do đó, nếu bạn ăn uống đa dạng, cân bằng thì vẫn đảm bảo các chất dinh dưỡng cần thiết cho sự phát triển khỏe mạnh của bé.

Nếu muốn bổ sung canxi, axit folic, sắt… bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ thật cẩn thận. Bạn không nên tự ý dùng thuốc, kể cả đó là những loại thuốc bổ. Vì nếu quá liều, chúng sẽ gây hại cho sức khỏe của mẹ và bé.

2. "Tôi thừa cân nên thường dùng sữa ít béo. Bây giờ, tôi đang mang thai, liệu tôi có nên chuyển sang dùng sữa bà bầu?"

Bạn không nhất thiết phải chuyển sang sữa bà bầu. Tuy nhiên, để tránh bị thiếu hụt canxi khi mang thai, bạn nên uống sữa như bình thường mỗi ngày. Ngoài ra, bạn có thể bổ sung thêm các loại thức ăn giàu canxi là sữa chua, phômai, sữa đậu nành, nước hoa quả…

So với sữa ít béo, sữa bình thường (bao gồm cả sữa bà bầu) thường chứa hàm lượng chất béo cao hơn. Bác sĩ khuyến cáo, bạn không nên tiêu thụ quá 30% chất béo trong tổng số dinh dưỡng mà bạn ăn hàng ngày. Hơn nữa, việc ăn nhiều chất béo cũng không có lợi cho bà bầu.

Chi tiết

24 vấn đề dinh dưỡng quan trọng trong suốt thai kỳ

Dinh dưỡng trong thời kỳ mang thai có ảnh hưởng trực tiếp tới sức khỏe và sự phát triển của bé. Vì vậy mẹ bầu cần lưu ý những điều sau!

1. Súp lơ (bông cải) xanh được coi là loại thực phẩm tốt cho sức khỏe thai phụ vì súp lơ giàu vitamin lại chứa chất có khả năng ngăn ngừa ung thư.

Hàm lượng vitamin C có trong súp lơ xanh cao gấp 2,5 lần lượng vitamin C có trong cam.

2. Trong quý III, nhu cầu về canxi với thai phụ nên được tăng cường. Nguyên nhân là vì thời điểm này, bộ xương và răng ở bé đã được định hình.

Nghiên cứu cho thấy, bé cần khoảng 13mg canxi mỗi giờ đồng hồ từ máu của người mẹ (tương đương khoảng 250-300mg canxi trong thực phẩm mỗi ngày). Nguồn thực phẩm giàu canxi là sữa, sữa đậu nành, đậu phụ, súp lơ xanh, rau thuộc họ đậu, cá (nhất là cá hồi)…

3. Thực phẩm dồi dào Omega3 và DHA không chỉ quan trọng cho sức khỏe người mẹ mà nó cũng cần thiết cho sự phát triển của thai nhi. DHA giúp bé phát triển bộ não, hệ thần kinh và các cơ quan chính trong cơ thể.

Trong quý III, khi bộ não của thai nhi phát triển mạnh, nhu cầu về DHA cũng được tăng theo. Nguồn thực phẩm giàu DHA và Omega3 là cá, trứng, sò (hoặc các loại thủy, hải sản khác), thịt gà, thịt bò, gan động vật…

4. Phù là một trong những rắc rối mà nhiều thai phụ phải đối mặt. Chứng bệnh này sẽ nghiêm trọng hơn nếu bạn có chế độ dinh dưỡng giàu muối. Điều này không có nghĩa là bạn nên ăn nhạt mà bạn nên tránh ăn những món quá mặn.

5. Axit folic là dưỡng chất cốt yếu trước và trong quá trình mang thai. Nghiên cứu chứng minh, nhóm phụ nữ tăng cường thức ăn giàu axit folic trước và trong thai kỳ sẽ giảm nguy cơ dị tật ở bé.

Nhu cầu axit folic với phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ là khoảng 400mg mỗi ngày. Thực phẩm giàu axit folic là các loại đậu, gan động vật, sữa đậu nành, súp lơ xanh, hạt hướng dương, các loại rau có lá màu xanh, ngũ cốc…

6. Khoảng 2% phụ nữ mắc chứng tiểu đường thai kỳ. Chứng bệnh này có thể kiểm soát qua chế độ dinh dưỡng, nghĩa là bạn nên hạn chế những thực phẩm giàu carbonhydrat và đồ ngọt.

Những dấu hiệu điển hình của tiểu đường thai kỳ là bạn gia tăng những cơn khát, tiểu rắt, giảm cân và mệt mỏi.

7. Hemoglobin (một chất có trong máu) giữ chức năng vận chuyển máu và oxy từ phổi tới các cơ quan trong cơ thể người mẹ và thai nhi. Chất sắt có vai trò sản xuất hemoglobin.

Trong quý III, nhu cầu sắt của mẹ và thai đều được nâng cao. Nguồn thực phẩm giàu sắt là cá (thủy, hải sản), thịt (gia súc, gia cầm), trứng, rau thuộc họ đậu, hoa quả khô…

8. Thay vì chú trọng đến 3 bữa chính, bạn nên ăn làm nhiều bữa nhỏ thường xuyên hơn trong ngày. Cách này giúp bạn giảm thiểu chứng ợ nóng. Đây là chứng bệnh bắt nguồn từ sự thay đổi hormone khi mang thai.

Nguồn thực phẩm khiến chứng ợ nóng khó chịu hơn là thực phẩm giàu chất béo, nhiều đường; thực phẩm nhiều gia vị; chocolate, đồ uống nhiều caffein.

9. Bạn nên kiểm soát khối lượng thức ăn vặt, không nên ăn quá nhiều những cũng không nên ăn quá ít. Ăn vặt hợp lý và khỏe mạnh sẽ giúp bạn tránh cơn nghén buổi sáng, cung cấp thêm khoảng 300kalo (lượng kalo thêm này phù hợp với nhu cầu của thai phụ). Những thức ăn vặt phù hợp là hoa quả tươi, nước hoa quả, bánh mỳ, bánh ngọt, bánh quy, sữa…

10. Bạn nên hạn chế những món ăn vặt giàu đường và chất béo. Thực phẩm loại này có thể cung cấp năng lượng nhưng lại thiếu các loại vitamin và khoáng chất cho cơ thể. Khoảng 30% thực phẩm ăn vặt có liên quan đến chất béo.

11. Thịt đỏ và thịt gia cầm là nguồn thực phẩm giàu protein – dưỡng chất rất cần thiết trong quá trình mang thai. Protein giúp xây dựng và hình thành các cơ quan chính của thai đồng thời nó có tác dụng chống các bệnh truyền nhiễm, ngăn ngừa tình trạng máu vón cục ở cơ thể người mẹ.

12. Nếu bạn bị nôn liên tục, bạn càng nên ăn vặt thường xuyên hơn. Duy trì chế độ dinh dưỡng đều đặn là cách tốt nhất để bù vào lượng dưỡng chất bị hao hụt khi bạn nôn.

13. Nitrate (một dạng chất hóa học của muối) thường được tăng cường trong thịt đóng hộp, thịt hun khói, thức ăn nhanh… Nó có tác dụng giữ màu sắc, hương liệu và chống sự xâm nhập của vi khuẩn cho thực phẩm đóng hộp. Nếu dùng nhiều đồ ăn kiểu này, cơ thể của bạn dễ bị thừa muối.

14. Bạn có thể hỏi ý kiến bác sĩ về việc bổ sung vitamin trước khi bạn có ý định mang thai.

Lưu ý rằng, một chế độ ăn uống, sinh hoạt khỏe mạnh trước khi bạn muốn làm mẹ sẽ tốt hơn bất kỳ một đơn thuốc nào từ bác sĩ.

15. Các loại quả, củ có màu vàng (hoặc vàng cam) chứa nhiều vitamin A và beta carotene, giúp phát triển xương, da, thị giác cho thai; đồng thời, chúng cũng tăng cường hệ miễn dịch, giảm nguy cơ ung thư phổi và ung thư vòm họng cho người mẹ. Tuy nhiên, bạn không nên bổ sung vitamin A một cách tùy tiện. Bởi vì, quá thừa vitamin A (lớn hơn khoảng 4.000 IU vitamin A/ngày) sẽ gây hại cho sức khỏe.

16. Các loại thịt, thủy (hải) sản chưa qua chế biến đều có thể khiến bạn bị mắc bệnh về đường ruột. Bạn tuyệt đối không nên ăn gỏi cá, thịt tái hoặc những miếng thịt còn có màu hồng. Bạn chỉ nên sử dụng thực phẩm khi chúng đã được nấu chín.

17. Phomat mềm có thể chứa vi khuẩn Listeria. Bạn nên tránh ăn phomat để ngăn ngừa Listeria có thể xâm nhập qua nhau thai, ảnh hưởng đến thai; thậm chí, nó còn gây nên tình trạng sảy thai, thai chết lưu… Ngay cả các loại kem được sản xuất bằng nguyên liệu phomat cũng tiềm ẩn những nguy hiểm cho sức khỏe bà bầu.

18. Khi mang bầu, bạn có thể cảm thấy nôn nao hoặc xuất hiện những cơn ợ nóng. Những lúc này, bạn nên ăn thêm hoa quả tươi, thực phẩm giàu chất xơ như rau xanh, các loại đậu (đỗ), uống nước hoa quả tươi.

19. Nhiều thai phụ hiểu sai ý nghĩa câu “Ăn uống cho hai người (mẹ và bé) khi mang bầu”. Thực chất, bạn không cần phải tăng gấp đôi khẩu phần ăn, bạn chỉ nên tăng khoảng 300kalo mỗi ngày. Sự tăng cân khi mang thai có thể khác nhau giữa phụ nữ này và phụ nữ khác. Mức tăng cân lý tưởng khi mang bầu là từ 10-15kg.

20. Duy trì cân bằng dinh dưỡng: Mỗi ngày, bạn nên ăn uống đa dạng, bao gồm thịt, cá, sữa, các loại hạt, rau xanh, hoa quả… Như thế mới đủ dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển khỏe mạnh của cả mẹ và bé. Bạn tuyệt đối tránh ăn kiêng vì thịt là nguồn thực phẩm giàu sắt và protein.

21. Bạn nên kiểm soát thói quen uống trà và cafe khi mang thai. Nghiên cứu cho thấy, nếu tiêu thụ vượt quá 300mg caffein (chất có nhiều trong trà và cafe) mỗi ngày thì 50% bà bầu có dấu hiệu sảy thai.

22. Nếu nước tiểu của bạn sậm màu hơn thì có thể nguyên nhân là vì bạn không uống đủ nước. Vì vậy, khi mang bầu, bạn nên uống nước đều đặn vào buối sáng, buổi trưa, buổi chiều và uống ít hơn vào buổi tối. Bạn cũng nên bổ sung nước sau khi luyện tập.

23. Chứng thèm ăn khi mang thai có thể được gây ra từ sự thiếu hụt dinh dưỡng; chẳng hạn, nếu bạn thèm khoai tây rán hoặc dưa chua, nhiều khả năng cơ thể bạn cần thêm natri (một chất hóa học của muối).

Chứng thèm ăn phần lớn là do thay đổi hormone khi mang thai. Điều này là bình thường trừ khi bạn thèm những thứ không phải là thực phẩm như cát, vải, gỗ… Khi đó, bạn nên trao đổi với bác sĩ.  

24. Bạn nên bỏ thuốc lá và tránh xa môi trường chứa khói thuốc lá. Khói thuốc lá làm tăng nguy cơ sinh bé nhẹ cân và để lại nhiều rắc rối sức khỏe khác cho bé. Nên nhớ, mọi thứ bạn hấp thu vào cơ thể đều ảnh hưởng đến thai.

Chi tiết

Top chiêu để mẹ ‘mi-nhon’, con đủ chất

Đây là điều mà mẹ bầu nào cũng mong muốn nhưng thực hiện được thì chẳng hề dễ.

Ngày nay, cuộc sống vật chất đầy đủ khiến chị em bầu thường có xu hướng tăng cân đến “chóng mặt” và hậu quả là phải đẻ mổ do những triệu chứng bệnh đi kèm như tiểu đường thai kỳ, thai nhi quá to hoặc cao huyết áp. Tăng cân nhiều trong thai kỳ cũng khiến chị em gặp muôn vàn khó khăn với việc giảm cân sau sinh. Vậy làm thế nào để 9 tháng bầu bí mẹ vẫn “min-nhon” mà con thì đủ chất và phát triển tốt? Đây là băn khoăn của rất nhiều mẹ bầu. Hãy cùng nghe một số mẹ tiết lộ về tuyệt chiêu ăn uống để tránh tăng cân nhiều trong thai kỳ mà họ đã áp dụng thành công nhé!

Nói không với sữa bầu

Nói về vấn đề tăng cân trong thai kỳ, chị Kim Hoa (Hà Nội) chia sẻ kinh nghiệm của mình: “Hiện tại mình đang mang thai tháng thứ 8 mà chỉ tăng 9 kg thôi các mẹ ạ. Ngay từ ban đầu mang bầu, mình đã quyết tâm sẽ chỉ tăng khoảng 12kg vì đây là mức tăng chuẩn nhất đó. Mình luôn cố gắng ăn uống đủ chất nhưng quyết tâm không ăn quá nhiều. Đặc biệt mình không uống một giọt sữa bầu nào các mẹ ạ. Bí kíp này mình đã được chị gái mách cho đấy. Chị mình bảo uống sữa bầu chỉ vào mẹ, béo mẹ thôi nên mình thay sữa bầu bằng sữa tươi tách béo. Ngày nào mình cũng uống hết 1 lít sữa tươi tách béo. Các mẹ đừng nghĩ rằng sữa tươi thì ít chất hơn sữa bầu nhé. Nó cũng chứa đầy đủ canxi và các dưỡng chất cần thiết. Còn sữa bầu, chất thì nhiều thật đấy nhưng lượng đường cũng nhiều vì vậy các mẹ uống sữa bầu thấy cứ tăng cân ầm ầm.

Chị gái mình “tập 1” cũng làm bạn với sữa bầu, cả thai kỳ tăng 24kg nhưng con sinh ra được 2,9kg. Chị bảo sữa bầu khó uống nhưng vẫn cố “nhắm mắt, nín thở” uống vì sợ con thiếu chất. Đến “tập 2”, chị mình không uống sữa bầu nữa mà thay bằng sữa tươi tách béo, cân nặng tăng hạn chế hẳn. Rút kinh nghiệm từ chị gái, mình cũng ăn theo thực đơn tập 2 của chị, đến giờ thì mới chỉ tăng 9kg mà lần nào đi khám thai bác sĩ cũng kết luận con phát triển tốt, tăng cân đều. Như thế là mình mừng lắm rồi.”

Cắt giảm tinh bột

Còn mẹ Cốm hiện đang sống tại Nhật Bản thì lại có bí kíp riêng để tăng cân ít trong thai kỳ mà con vẫn đủ dinh dưỡng để phát triển. Ngày mang thai Cốm, mẹ luôn cố gắng hạn chế tinh bột vì đã có tháng mẹ Cốm ăn nhiều quá và tăng cân “phi mã”. Bác sĩ khám thai trực tiếp đã phải lên hẳn thực đơn để tránh tăng cân quá nhiều trong thai kỳ. Mẹ Cốm đã thực hiện theo và kết quả là chỉ tăng 12kg trong 9 tháng bầu bí mà con vẫn được 3,5kg đấy các mẹ ạ.

Các mẹ có thể tham khảo thực đơn của mẹ Cốm:

- Sáng (9-10h): 1 ly sữa tươi 200ml, 1 ổ bánh mì hoặc 1-2 cái bánh ngọt, hoa quả (vì không phải đi làm nên mình thường ngủ nướng và đến 10h mới dậy ăn sáng).

- Trưa (12-13h): 1 bát cơm kèm thịt hoặc cá và rau củ quả.

- Chiều: 1 ly sữa tươi 200ml và hoa quả

- Tối (19h): 1 bát cơm, kèm thịt hoặc cá và rau củ quả.

Mình luôn ăn uống để đáp ứng đủ tiêu chuẩn 1 ngày: phải ăn đủ 3 bữa chính kèm sữa tươi, trái cây, rau củ quả và không quên uống thuốc bổ sung (sắt, canxi, axit folic, vitamin theo chỉ dẫn bác sĩ). Cụ tỉ về các đồ ăn trong ngày của mình thế này:

- Tinh bột: Mình chủ yếu ăn cơm (2-3 bát/ngày), buổi sáng thì thường ăn bánh mì thôi. Các mẹ bầu nhờ đừng ưu tiên ăn quá nhiều tinh bột, chỉ béo mẹ.

- Thịt: Các mẹ muốn đủ sắt và con tăng cân đều thì nên ăn thịt bò nhé. Ngoài ra mình vẫn ăn thêm thịt lợn, thịt gà. Chị em cũng đừng bỏ qua hải sản như ngao, cua, ghẹ vì chúng rất giàu canxi. Mình cũng thường ăn thêm cá (loại cá nhỏ ăn được cả xương) rất tốt cho não thai nhi.

- Rau: Khổ một nỗi ở bên Nhật hơi hiếm rau nên mình không ăn được đa dạng. Nếu ở Việt Nam thì các mẹ hãy ăn thật nhiều loại rau. Cứ mùa nào thức ấy mà xài nhé. Cũng đừng chỉ chú trọng rau màu xanh mà cần ăn thêm các loại củ quả màu đỏ , vàng, tím nhé.

- Hoa quả: Mình ăn nhiều hoa quả lắm, để bù phần rau. Mẹ bầu ăn nhiều hoa quả chứa chất xơ và vitamin C rất tốt cho hệ tiêu hóa, tránh nguy cơ bị táo bón, trĩ.

- Trứng: Mình thường được mẹ đẻ ở Việt Nam gửi trứng gà ta sang, mỗi khi có bạn ở bên này về. Trứng gà ta rất bổ cho bà bầu nhưng các mẹ cũng không nên ăn nhiều quá nhé. 1 tuần 3-4 quả là đủ.

Mẹ Cốm cũng lưu ý thêm chị em bầu muốn bớt tăng cân thì nên hạn chế ăn cơm, nước ngọt và bánh kẹo. Vì những loại đồ ăn này sẽ tăng lượng đường trong máu, tăng nguy cơ mắc bệnh tiểu đường. Ngoài ra, bà bầu bên Nhật cũng được khuyến cáo không nên ăn nhiều đồ ăn nhanh, đồ chiên vì chúng chứa nhiều calo, chất béo và muối.

Khoai lang giàu dưỡng chất và giúp mẹ bầu bớt tăng cân nhanh. (ảnh minh họa)

Làm bạn với khoai lang

Chia sẻ về bí kíp tăng cân ít trong thai kỳ, mẹ Phạm Duyên (Ba Đình, Hà Nội) chía sẻ: “Chẳng biết do cơ địa hay do mình ăn khoai lang nhiều mà hồi mang thai bé Mốc mình chỉ tăng 9kg thôi các mẹ ạ. Chuyện là thế này, ngày bầu bí mình hay bị tạo bón lắm. Vậy là mẹ đẻ đã hiến kế bảo mình mỗi ngày ăn một củ khoai lang. Ban đầu là ăn với mục đích giảm táo bón. Ngày nào mình cũng hấp khoai vào nồi cơm rồi ăn. Vì ăn 1 củ khoai trước bữa cơm nên đến bữa bụng mình đã lửng dạ, mình chỉ ăn chút cơm nữa thôi. Sau này nghe nói khoai lang có công dụng giảm cân, giảm mỡ mình mới đoán chắc nhờ khi mang thai mình ăn nhiều khoai lang nên tăng ít cân thế.

Mà các mẹ ăn khoai lang không lo thiếu chất đâu nhé. Trong khoai lang có chứa hàm lượng lớn vitamin A, B, C, E và protein, tinh bột, các axit amin và hơn 10 loại nguyên tố vi lượng cần thiết như: canxi, magie, sắt, kẽm… Ăn khoai lang thay 1 vài bát cơm mỗi ngày sẽ giúp mẹ bầu bớt táo bón, tránh tăng cân quá nhanh trong thai kỳ.”

Đi bộ hàng ngày

Tập thể dục thể thao hàng ngày có lẽ là cách giúp chị em bầu “kìm hãm” được cân nặng hiệu quả nhất. Áp dụng phương pháp này ngay từ những ngày đầu có bé Mít, chị Hải Thương chia sẻ: “Trong thai kỳ, tôi vẫn ăn uống đều đặn nhưng được bác sĩ khám thai trực tiếp khuyên nên tập thể dục nhẹ nhàng để tránh “phát phì” nên tôi thực hiện theo ngay. Do làm việc nhà nước cũng nhàn rỗi nên tôi có thời gian để đến lớp học yoga dành riêng cho bà bầu 3 buổi/tuần. Mỗi buổi tối, tôi còn rủ chồng cùng đi bộ khoảng 30 phút. Tôi đi nhẹ nhàng thôi, lúc nào mệt thì nghỉ. Cùng với việc đi bộ, tôi cũng lên kế hoạch ăn uống điều độ, cân bằng nhờ thế mà tôi chỉ tăng 8kg suốt thai kỳ. Tôi khuyên chân thành chị em bầu nên đi bộ hàng ngày, sẽ giúp mẹ bớt đau lưng, đau hông, sức khỏe ổn định và rất dễ sinh thường nữa đấy.”

Chị em hãy lựa chọn phương pháp phù hợp với mình để đảm bảo con vẫn đủ chất để phát triển mà mẹ vẫn đẹp như “siêu mẫu” trong thời gian “đeo bao lô ngược” nhé!

Chi tiết

Có bầu cho con bú: Vẫn ổn!

Theo PGS - TS Vương Tiến Hòa, khi đang cho con bú mà có bầu thì mẹ cần ăn nhiều hơn, đủ chất để đủ cung cấp cho 3 người.

Một độc giả bày tỏ: "5 tháng đầu em nuôi con bằng sữa mẹ, đến tháng thứ 6 thì "đèn đỏ" quay lại. Vừa mới có kinh nguyệt được 1 tháng thì tháng này em đã "dính" bầu. Có thai mà em chẳng vui tí nào vì bé đầu còn nhỏ quá, bé lại rất lười ăn các chị ạ, chỉ thích bú mẹ thôi. Em bàn với chồng định bỏ thai nhưng chồng ngăn, bảo con cái là của trời cho. Vậy nên em đã quyết định sẽ giữ bé lại"

Tuy nhiên, độc giả này bày tỏ lo ngại: "Thế nhưng có vấn đề em trăn trở quá là em muốn vẫn cho bé lớn tiếp tục bú mẹ có được không các chị. Bé nhà em mới tập ăn dặm nhưng ăn ít lắm. Sữa ngoài thì phải đút thìa mà bé cũng chẳng chịu ăn, chỉ thích ti mẹ thôi. Hôm qua em vừa nói chuyện với mẹ chồng là muốn tiếp tục cho con bú thêm 2-3 tháng nữa thì mẹ chồng quắc mắt, mắng em là "ngu dốt". Mẹ bảo em được ăn học mà sao dốt thế, phải cai sữa ngay không thì ảnh hưởng đến em bé trong bụng. Tiếp tục cho bé bú sẽ lấy hết dinh dưỡng của em bé trong bụng. Cai sữa bây giờ thì thương bé lớn quá các chị ạ."

Trao đổi với chúng tôi, PGS – TS Vương Tiến Hòa (PGS.TS.BSCKII Chuyên gia Sản phụ khoa. Chuyên viên cao cấp bệnh viện Phụ sản Trung ương) cho biết, trước kia dinh dưỡng kém, người mẹ nếu không được cung cấp đủ dinh dưỡng mà vừa cho con bú, vừa nuôi dưỡng thai trong bụng thì đứa lớn cũng còi cọc mà thai nhi cũng phát triển không tốt. Còn hiện nay, nếu như ăn uống đẩy đủ chất dinh dưỡng thì vẫn có thể tiếp tục cho con bú. Việc cho con bú có thể kéo dài đến sát ngày sinh hoặc khi thai nhi được 7,8 tháng.

“Tuy nhiên, bà bầu cần lưu ý ăn uống cần phải tăng lên, đầy đủ chất dinh dưỡng cho cả mẹ, đứa trẻ bú và cả thai nhi. Có nghĩa là ăn cho 3 người chứ không phải 2 người nên cần một lượng thức ăn nhiều hơn và cân đối các chất dinh dưỡng”, PGS - TS Vương Tiến Hòa nhấn mạnh.

Theo Tiến sĩ Vương Tiến Hòa, trong những tháng đầu, bà bầu cần ăn nhiều thịt, chất đạm nhưng cũng cần lượng mỡ, đường, chất khoáng, vitamin. Ngoài ra, bà bầu cần bổ sung axitfolic, canxi để cung cấp cho thai nhi đang phát triển.

“Bà bầu trong trường hợp đang nuôi con nhỏ mà có thai  thì phải cần lượng thức ăn nhiều hơn, đầy đủ hơn, ngủ và thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn”, bác sĩ Hòa lưu ý.

Theo bác sĩ Hòa, trước đây, khoảng cách giữa hai lần sinh thường nói là 5 năm. Bây giờ có thể khoảng cách đó từ 2-3 năm. Theo một số nghiên cứu, nếu sinh bé thứ hai dưới 2 năm thì tỷ lệ nguy cơ ốm đau, bệnh tật và tử vong của bé sau sẽ cao hơn. Ngoài ra, sinh con sớm cũng sẽ ảnh hưởng đến việc chăm sóc con cái, đặc biệt là phục hồi sức khỏe người mẹ. Vì vậy, người mẹ không nên sinh con sớm quá, nên để sau 2-3 năm.

Chi tiết

"Đúc thiên tài" từ trong bụng mẹ

Phải cẩn thận trong sinh hoạt, ăn uống, vì những hoạt động của mẹ trong thai kỳ có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến trí thông minh của bé.

Dù trí thông minh của bé được hưởng 1 phần do di truyền từ cha mẹ, nhưng đây không phải là tác nhân duy nhất quyết định chỉ số IQ. Vẫn còn nhiều yếu tố quan trọng khác tác động đến việc hình thành, phát triển trí não bé. Trong đó, giai đoạn bào thai là rất quan trọng, vì có đến 70% não bộ sẽ phát triển và được hoàn thiện vào thời điểm này. Các hoạt động thường ngày của mẹ bầu như ăn uống, tập thể dục, hay mẹ bị stress v.v… đều có ảnh hưởng nhất định đến trí thông minh của bé về sau.

Do đó, mẹ bầu cần lưu ý đến những gì nên hoặc không nên làm để tránh gây ảnh hưởng xấu đến trí thông minh, cũng như giúp bé phát triển tối ưu não bộ ngay trong giai đoạn bào thai.

Top việc nên làm giúp bé thêm thông minh, nhanh nhạy

- Bổ sung đầy đủ axit folic. Một chế độ ăn chứa nhiều axit folic rất quan trọng với sự phát triển trí não thai nhi, đồng thời giúp phòng tránh các khuyết tật nguy hiểm cho bé như dị tật ống thần kinh gây nên tình trạng não úng thủy, nứt đốt sống v.v… Theo khuyến nghị của Bộ Y tế Mỹ, mẹ bầu nên bổ sung 400 – 800 mcg axit folic mỗi ngày. Tuy nhiên, do hầu hết thai phụ không thể hấp thu đủ lượng axit folic cần thiết qua thực phẩm tiêu thụ hàng ngày, vì vậy việc dùng thêm các viên thuốc cung cấp axit folic theo chỉ định của bác sĩ rất là cần thiết.

- Dùng nhiều thực phẩm chứa Omega 3 (DHA). 200 mg là lượng Omega 3 được các chuyên gia khuyên chị em nên dùng mỗi ngày trong suốt thai kỳ và trong thời gian cho con bú, bằng các nguồn cung từ thực phẩm như cá hồi, cá trích, cá mòi, các loại hạt, quả óc chó, sữa v.v… và những thực phẩm bổ sung DHA. Ngoài ra, mẹ bầu cũng nên cung cấp thêm các dưỡng chất khác có ích cho việc phát triển não bộ thai nhi như Choline, I ốt, sắt v.v…, thường có nhiều trong thực phẩm hàng ngày và viên tổng hợp vitamin theo chỉ định bổ sung dinh dưỡng từ bác sĩ sản khoa.

- Tăng lượng protein trong khẩu phần ăn hàng ngày. Để phát triển não bộ, cơ thể mẹ  và bé đòi hỏi phải được cung cấp đầy đủ năng lượng mỗi ngày. Do đó, 1 chế độ ăn đủ protein là rất quan trọng. Thường trong thai kỳ, nhu cầu protein ở mẹ bầu sẽ tăng khoảng 30%, tương đương cần thêm từ 45 – 60 g đến 75 – 100 g đạm. Protein có nhiều trong các loại thịt nạc, thịt gia cầm, thịt đỏ, trứng, các loại đậu, sữa và chế phẩm từ sữa.

- Giảm tối đa stress. Căng thẳng trong giai đoạn ngắn, ở mức độ nhẹ không gây tác động tiêu cực gì đến trí não bé, nhưng các nghiên cứu khoa học đã chỉ ra rằng, trầm cảm, stress dai dẳng, nghiêm trọng sẽ ảnh hưởng lâu dài đến chỉ số IQ của trẻ. Dù không thể tránh xa stress, nhưng mẹ bầu có thể học cách giải quyết các căng thẳng dai dẳng kéo dài, cũng như đừng “quan trọng hóa vấn đề” để tâm lý được thảnh thơi, thoái mái hơn. Nhiều hoạt động như thiền, yoga, hoặc massage cũng giúp mẹ bầu giảm được tối đa tác hại của stress lên tâm trí, từ đó giữ cho tinh thần được lạc quan, vui vẻ hơn.

Thiền là cách hay để mẹ bầu “quẳng gánh lo mà vui sống”, nhờ đó bé cũng hưởng được nhiều tác dụng tích cực
trong phát triển trí não ngay từ giai đoạn bào thai (hình minh họa)

- Siêng tập thể dục. Nghiên cứu mới nhất của Đại học Montreal (Canada) cho thấy, thai phụ thực hiện ít nhất 20 phút thể dục vừa phải vào khoảng 3 lần/ tuần sẽ giúp bé có kích hoạt não trưởng thành hơn cũng như giúp não phát triển nhanh. Vì vậy, trong thai kỳ, mẹ bầu nên thường xuyên vận động và tập các bài tập thể dục nhẹ nhàng như yoga, đi bộ, bơi lội v.v… ngoài tác dụng giúp bé thông minh, các bài tập này còn hỗ trợ các mẹ vượt cạn nhanh và đỡ đau hơn, đồng thời mau lấy lại vóc dáng sau sinh.

Top việc không nên làm

- Không để cơ thể quá nóng. Tập thể dục trong suốt thai kỳ là rất cần thiết và có ích cho cả mẹ và bé, tuy vậy, bạn cần giữ cho cơ thể đừng quá nóng. Khi nhiệt độ cơ thể tăng cao, sẽ làm nhiệt độ nước ối tăng, từ đó ảnh hưởng xấu đến sự phát triển của thai nhi không chỉ về trí não mà còn có khi gây nên dị tật, sẩy thai v.v… Mẹ bầu cũng nên tránh xa các hoạt động sinh nhiệt khác như tắm hơi, xông hơi, ngâm mình trong bồn nước nóng v.v…

-  Không ăn hải sản chứa nhiều thủy ngân. Một nghiên cứu được thực hiện tại Đại học Y khoa Harvard (Mỹ) đã khẳng định, thai phụ ăn nhiều hải sản chứa thủy ngân dễ sinh ra em bé bị tổn hại lâu dài về não và tim. Cụ thể, kết quả kiểm tra mẫu máu của 1000 trẻ ở độ tuổi từ 7 – 14 tuổi đã cho thấy, những trẻ có tổn thương về não và tim thường là trẻ có nồng độ thủy ngân trong máu cao vượt mức cho phép 1 microgram/g. Các loại hải sản chứa nhiều thủy ngân mà mẹ bầu nên tránh trong suốt thai kỳ là cá ngừ, cá kiếm, cá ngân, cá mập, cá thu v.v… Ngoài ra, cũng như thủy ngân, chì được xem là độc chất đối với việc phát triển trí não của bé. Vì cả thủy ngân và chì đều có mặt ở môi trường sống xung quanh, nên mẹ bầu cần lưu ý tránh hai chất độc này bằng cách sử dụng các vật dụng bằng pha lê, thủy tinh, gốm, không dùng sơn pha chì, ăn nhiều thực phẩm chứa sắt, canxi, vitamin C để giúp cơ thể chống hấp thu thủy  ngân và chì v.v…

- Không dùng thực phẩm chứa cồn. Các thức uống có cồn như bia, rượu sẽ nhanh chóng thâm nhập qua nhau thai vào thai nhi, với nồng độ gần bằng nồng độ cồn trong máu mẹ. Trong khi đó, bé phải mất gấp đôi thời gian so với người bình thường để thải cồn ra khỏi cơ thể. Nhiều nghiên cứu đã chỉ ra tác hại không nhỏ của cồn với sự phát triển trí não, thể chất của thai nhi. Cụ thể, nếu uống nhiều hơn 2 đơn vị rượu bia trong 1 ngày sẽ làm tăng nguy cơ bé gặp phải các vấn đề về khả năng nói, học hỏi, ngôn ngữ, làm suy giảm mức độ tập trung và khiến bé dễ mắc chứng hiếu động thái quá. Nếu mẹ uống quá 6 đơn vị rượu bia một ngày có thể sinh con bị hội chứng nhiễm rượu bào thai, gây nên tình trạng chậm phát triển tâm thần, thần kinh ở trẻ.

- Không hút thuốc, sử dụng thuốc gây nghiện. Các nhóm thuốc gây nghiện như cocaine, amphetamin v.v… là các loại thuốc kích thích, gây ảnh hưởng trực tiếp đến tế bào thần kinh. Vì vậy, nếu mẹ bầu sử dụng những loại thuốc này trong thời gian mang thai sẽ dẫn đến hậu quả nghiêm trọng ở thai nhi, như tạo các khối u nang trong não bé, tăng khuyết tật khi sinh, trẻ sinh ra dễ mắc chứng nghiện giống mẹ, đồng thời phát triển hành vi khác thường, kém phát triển trí não, ngỗ ngược và ảnh hưởng lâu dài đến sự hình thành tâm tính khi trưởng thành.

Cũng giống như cocaine, chất nicotin có nhiều trong thuốc lá là loại chất gây nghiện. Do đó, khi mẹ bầu hút thuốc lá, nicotin sẽ ngấm sâu vào máu, qua nhau thai đi vào bào thai. Thời gian phơi nhiễm nicotin càng lâu, bé càng dễ mắc chứng nghiện gây hậu quả nghiêm trọng như suy hô hấp do thiếu oxy, bào thai phát triển không bình thường về thể chất và trí tuệ v.v…

Chi tiết

Bí kíp đơn giản cho thai kỳ khỏe mạnh

7 mẹo nhỏ cực đơn giản, lại dễ thực hiện sau đây sẽ giúp bạn duy trì thai kỳ một cách an toàn, thư thái và khỏe mạnh hơn.

Có 1 thai kỳ khỏe mạnh: không tăng cân quá nhiều, giữ tinh thần thoải mái và tránh xa stress, rèn luyện cơ thể dẻo dai, tăng sức chịu đựng chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ sắp đến là mục tiêu rất quan trọng mà chị em nên đặt ra cho mình ngay khi vừa phát hiện tin mừng “bầu bí”. Bởi nếu bị béo phì, mẹ bầu sẽ có nguy cơ mắc chứng tiểu đường thai kỳ, bệnh tim mạch, sẩy thai, sinh non, thai bị dị tật v.v… Còn hậu quả của việc mẹ bầu bị stress khi mang thai sẽ là nguy cơ con sinh ra bị các vấn đề về tâm lý, tâm thần; và nếu không tăng khả năng chịu đựng của cơ thể thì dễ sinh khó cũng như lâu hồi phục sau sinh v.v…

Thay đổi các thói quen ăn uống, nghỉ ngơi hay vận động là một số trong những mẹo hay để mẹ bầu đạt được mục tiêu “tối quan trọng” vừa nêu. Ngoài ra, còn có nhiều “bí kíp” cực đơn giản, dễ làm để mẹ và bé trải qua 1 thai kỳ an toàn, lành mạnh như sau.

1. Thay kem để làm bạn với sữa chua

Ăn kem quá nhiều khi bầu bí sẽ gây hại không nhỏ đến sự phát triển của thai nhi, mà mẹ lại dễ bị tăng cân, viêm họng, cảm lạnh v.v…

Nghén là triệu chứng hết sức bình thường mà hầu hết bà bầu nào cũng có thể gặp phải, nhất là vào tam cá nguyệt thứ nhất của thai kỳ. Buồn nôn, nôn ói, mệt mỏi v.v… làm mẹ bầu mất sức, từ đó chị em có xu hướng tìm đến các món ăn vặt chứa nhiều đường để phục hồi năng lượng. Có không ít bà bầu đã “làm bạn thân” với các món kem ngon miệng, ngọt ngào và mát lạnh vì cảm giác thơm ngon, sảng khoái khi thưởng thức mà quên rằng kem, cũng như các món ăn vặt chứa nhiều đường khác sẽ làm bạn có nguy cơ đối diện với việc tăng cân mất kiểm soát trong suốt thời gian mang thai.

Ăn quá nhiều kem và những món lạnh khi bầu bí còn làm cho các mạch máu ở dạ dày và đường ruột đột nhiên co thắt lại, dịch dạ dày tiết ra ít khiến chức năng tiêu hóa bị giảm đáng kể, gây ra chứng chướng bụng, tiêu chảy. Ngoài ra, ăn quá lạnh cũng khiến huyết dịch giảm, sức đề kháng cục bộ theo đó giảm mạnh, tạo cơ hội cho vi khuẩn, virus trong khoang mũi, khoang miệng tấn công, làm bà bầu bị ho, đau rát cổ họng, đau đầu… Các món kem cũng có thể được chế biến từ trứng sống, vốn có khả năng chứa vi khuẩn salmonella, làm mẹ bầu bị nhức đầu, nôn mửa, đau bụng, tiêu chảy, run và sốt, ảnh hưởng đến sự phát triển của thai nhi.

Thế nên, thay vì ăn kem, mẹ bầu hãy chọn cho mình món sữa chua vốn được xem là 1 trong những “thực phẩm vàng” của mẹ và bé. Ưu điểm vượt trội của sữa chua là chứa nhiều canxi và protein rất cần thiết cho sự phát triển của bé trong bụng mẹ. Sữa chua cũng chứa rất ít calo, với khoảng 150 calo cho mỗi hũ sữa nhỏ, nếu kết hợp thêm với các loại trái cây tươi hay sấy khô, các loại hạt …, sẽ cung cấp khoảng 200 calo. Do nhu cầu năng lượng của mẹ bầu chỉ cần tăng khoảng 200 – 400 calo mỗi ngày, vì vậy sữa chua thật sự là 1 lựa chọn lý tưởng để chị em bớt nghén mà vẫn bổ sung dinh dưỡng hợp lý, tránh tăng cân quá nhiều, đồng thời còn hạn chế được chứng khó tiêu, đầy hơi, táo bón vốn rất hay gặp trong thời gian này.

2. Thêm cá vào thực đơn hàng tuần

Cá hồi rất giàu omega 3 – chất béo thiết yếu giúp thai nhi thông minh, nhanh nhạy, đồng thời lại dễ chế biến thành nhiều món ngon cho mẹ bầu tha hồ thưởng thức

Cá rất giàu protein và các axit béo thiết yếu cho sự phát triển não bộ thai nhi. Một kết quả nghiên cứu khoa học còn chứng minh bé sinh ra từ những mẹ bầu ăn ít nhất 2 khẩu phần cá mỗi tuần sẽ giảm được 60% nguy cơ mắc phải chứng rối loạn tăng động. Trong giai đoạn đầu thai kỳ, ăn cá giúp chị em giảm nguy cơ bị sinh non hay bé sinh ra bị nhẹ cân, giúp tăng trí thông minh cho thai nhi, hạn chế mắc bệnh trầm cảm sau sinh ở mẹ.

Tuy nhiên, do một số loại cá biển có hàm lượng thủy ngân cao nên mẹ bầu cần cẩn trọng trong việc chọn lựa, chế biến, cụ thể không ăn cá mập, cá kiếm, cá thu, cá lát, cũng như không ăn gỏi cá sống, cá phải được nấu chín kỹ trước khi dùng. Mẹ bầu cũng không nên ăn quá 350 gram cá hay hải sản trong 1 tuần và có thể lựa chọn các loại cá rất tốt cho thai nhi như cá hồi, cá ngừ đại dương, cá chép v.v…

3. Thường xuyên dùng các loại thuốc bổ sung dưỡng chất
Một số dưỡng chất thiết yếu cho mẹ và thai nhi như sắt, vitamin B12, axit folic v.v… mặc dù có nhiều trong thực phẩm hàng ngày nhưng cơ thể mẹ lại khó hấp thu đầy đủ, chưa kể một số chất dinh dưỡng lại dễ mất đi hoặc bay hơi trong quá trình nấu nướng. Do đó, để thai nhi nhận đủ dưỡng chất thiết yếu đảm bảo cho sự phát triển toàn diện cả thể chất và trí não, mẹ bầu cần tuân thủ đúng liều dùng các loại thuốc viên bổ sung vitamin và khoáng chất theo chỉ định của bác sĩ sản khoa suốt kỳ bầu bí.

Thiếu hay thừa các khoáng chất và vitamin trong thai kỳ đều ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của cả mẹ và bé, ví dụ nếu thiếu axit folic, thai nhi có nguy cơ mắc bệnh nứt đốt sống, não úng thủy, dị tật ống thần kinh v.v…, trong khi tiêu thụ quá nhiều axit folic sẽ gây tăng sinh tế bào làm cho những khối u trên cơ thể mẹ phát triển nhanh hơn, mẹ bị thoái hóa tủy sống bán cấp hoặc gây chứng ngứa, nổi ban, mề đay và rối loạn tiêu hóa.

4. Nói “không” với chất béo độc hại (Trans Fat)

Ăn quá nhiều chất béo Frans Fat trong khoai tây chiên hay các loại thực phẩm chiên xào khác
có thể gây nên chứng tiền sản giật nguy hiểm ở mẹ bầu (hình minh họa)

Chất béo độc hại (tên tiếng Anh là Trans Fat hoặc Trans fatty acid) là các axit béo đồng phân nhân tạo được hình thành bằng phương pháp Hydro hóa dầu ăn, nhằm giúp thực phẩm được bảo quản lâu, bắt mắt và hấp dẫn người dùng hơn. Chất béo độc hại thường có trong các loại thực phẩm chế biến sẵn như bánh cookies, khoai tây chiên, quẩy nóng, gà rán, thịt rán v.v… cũng như tồn tại nhiều trong bánh ngọt và cả đồ ăn nhẹ. Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh việc tiêu thụ quá nhiều các thực phẩm có chứa chất béo Trans Fat khi mang thai là 1 trong những nguyên nhân dẫn đến chứng tiền sản giật ở bà bầu. Vì vậy, để bảo vệ sức khỏe cho cả mẹ và bé, bạn nên nghiên cứu cẩn thận thành phần nguyên liệu trên bao bì các loại thực phẩm chế biến công nghiệp, những món ăn nhanh...

5. Siêng đi bộ mỗi ngày

Đảm bảo cân nặng tăng dần theo chuẩn khuyến nghị của bác sĩ sản khoa sẽ dễ dàng hơn nếu mẹ bầu siêng luyện tập thể dục mỗi ngày. Tuy nhiên, nếu chưa tập thể thao trước khi mang thai, hoặc không có điều kiện đến phòng gym thì đi bộ được xem là lựa chọn tuyệt vời nhất cho bất cứ mẹ bầu nào muốn rèn luyện cơ thể. Bà bầu siêng đi bộ sẽ nhận được rất nhiều lợi ích về sức khỏe: có 1 trái tim khỏe mạnh và cơ bắp săn chắc, giúp tử cung co bóp nhanh và dễ dàng hơn để chuẩn bị cho quá trình chuyển dạ, giảm nguy cơ tiểu đường và tiền sản giật thai kỳ, đốt cháy calo, từ đó hạn chế tăng cân quá nhiều khi bầu bí, giảm nguy cơ bị táo bón v.v…

Dù rất tốt cho mẹ và bé, nhưng chị em cần tránh đi bộ trong tiết trời nóng bức, vì sự gia tăng nhiệt độ quá mức ở cơ thể mẹ có thể gây dị tật cho thai nhi
Một điểm cộng nữa cho việc đi bộ khi bầu bí là bạn có thể bắt đầu vào bất cứ thời gian nào trong ngày, đủ an toàn để thực hiện trong suốt 9 tháng bầu bí và ngay cả khi cận kề ngày sinh nở. Vì vậy, nếu đã có thói quen đi bộ trước đó, bạn nên duy trì đều đặn hoạt động thể lực này suốt thai kỳ. Còn nếu mới bắt đầu, hãy đi bộ chậm rãi khoảng 20 phút mỗi ngày. Một lưu ý nhỏ là khi đi bộ, mẹ bầu nên mang theo nước để đảm bảo cơ thể không bị mất nước, vốn là nguyên nhân dẫn đến các cơn co thắt và làm tăng nhiệt độ cơ thể, gây nguy hiểm cho thai nhi và bản thân bạn.

6. Massage để tránh xa stress

Trong thời gian mang thai, cùng với sự tăng trọng và phát triển không ngừng của thai nhi, cơ thể mẹ bầu sẽ bị thay đổi trung tâm trọng lực và các bộ phận như lưng, cổ, cơ bụng, vai phải chịu nhiều căng thẳng, các dây chằng giãn ra làm khớp xương chậu kém ổn định, gây nên các triệu chứng nhức mỏi cơ, khớp. Khi đó, để giải tỏa những khó chịu này mẹ bầu nên đến Spa hoặc nhờ ông xã thực hiện các động tác massage nhẹ nhàng giúp máu lưu thông tốt hơn, làm dịu chứng đau hệ thần kinh vùng xương chậu, giảm tình trạng căng cơ hông v.v… Đồng thời, quá trình massage sẽ giúp cơ thể phóng thích hormone dopamine, serotonin nhờ đó ngăn chặn, giải tỏa các chứng phiền muộn, lo lắng và trầm cảm vốn rất thường gặp ở chị em thai phụ.

Để massage phát huy hiệu quả tốt nhất, mẹ bầu nên chọn các cơ sở Spa uy tín hoặc cùng ông xã nghiên cứu những động tác an toàn cho mẹ và thai nhi. Cũng nên tránh dùng các loại tinh dầu như bạc hà, húng quế, đinh hương, gỗ tuyết tùng, gừng v.v… vì có thể gây co thắt tử cung làm sẩy thai, sinh non, cũng như không thực hiện massage trên khu vực da bị tổn thương, bị nhiễm trùng v.v… sẽ làm tình trạng da thêm xấu đi.

7. Bỏ đường ra khỏi thực đơn ăn uống trong ngày

Theo các nhà khoa học thuộc Trường Đại học Auckland (New Zealand), mẹ ăn quá nhiều đường trong thai kỳ sẽ làm giảm chất dinh dưỡng đến thai nhi, nhất là với bào thai gái
Ăn quá nhiều thực phẩm chứa đường khi mang thai sẽ làm cho cơ thể tăng cân quá mức, gây ra hàng loạt các nguy cơ về sức khỏe ở mẹ và bé như phát triển bệnh tiểu đường thai kỳ, mẹ phải mổ lấy thai, thai nhi nhẹ cân hoặc quá to gây sinh khó v.v… Các nhà khoa học thuộc trường Đại học Auckland (New Zealand) còn phát hiện ra rằng, mẹ ăn quá nhiều đường trong thai kỳ sẽ làm giảm chất dinh dưỡng đến thai nhi. Do đó, nếu nghén ngọt, mẹ bầu nên bỏ qua các loại bánh kẹo nhiều đường, và các loại nước uống có gas. Thay vào đó, ăn nhiều trái cây có vị ngọt, uống nước ép trái cây hay sữa chua, dùng mật ong, đường mía v.v…để hạn chế tối đa việc tiêu thụ quá nhiều đường trong suốt thai kỳ.

Chi tiết

Nên uống sữa bầu khi có bầu?

Việc uống sữa bầu là không bắt buộc, có thể uống nếu đủ điều kiện kinh tế cũng như thích việc uống sữa.

Tôi mới có bầu. Mọi người khi có bầu thường uống sữa dành riêng cho bà bầu nhưng tôi lại không thích uống các loại sữa này. Vậy uống sữa bầu có cần thiết không?

Vũ Hoàng Anh (Tam Điệp, Ninh Bình)

Việc uống sữa bầu là không bắt buộc. Bạn có thể uống nếu đủ điều kiện kinh tế cũng như thích việc uống sữa. Còn nếu bạn cảm thấy khó chịu, không thích thì đừng cố gắng ép mình uống.

Nhiều phụ nữ có thai dù dị ứng với sữa, không thích uống sữa nhưng khi có bầu lại cứ ép mình phải uống với ý nghĩ "uống cho con", trong khi đó, cứ uống vào lại nôn ra, hoặc cảm thấy khó chịu.

Như vậy, việc cố gắng uống sữa chỉ hại thêm. Trong thời gian có bầu, bạn nên cố gắng ăn uống đủ chất, ăn làm nhiều bữa, đặc biệt nên ăn thức ăn chín kỹ, không ăn đồ gỏi, tái, hạn chế ăn rau sống, rửa tay sạch sẽ trước khi chế biến thức ăn và trước khi ăn...

Chi tiết

Mẹ ăn đủ chất, con không bị dị tật

Mẹ thiếu iốt có thể sinh ra con bị suy giáp bẩm sinh, đần độn, trở thành gánh nặng cho gia đình; mẹ thiếu axit folic, bé sẽ bị hở đốt sống, sinh ra sẽ chết.

Rau xanh chứa nhiều dưỡng chất tốt cho cả mẹ và con. Ảnh: thegoodcalorie.com

Trong một buổi nói chuyện mới đây với các thành viên của Hội quán các bà mẹ, BS Vũ Thị Thanh Dung, Trưởng khoa 2 Sản phụ khoa, BV Hùng Vương, cho rằng ngày nay trẻ bị dị tật bẩm sinh nhiều, một phần do mẹ ăn uống không hợp lý. Theo bà, dinh dưỡng rất cần cho con, nhưng cũng cần cả cho mẹ vì khi mang bầu, mẹ phải nuôi thai, đồng thời phải nuôi cả một hệ thống kèm theo như bánh nhau; ngực, âm đạo, tử cung đều tăng kích cỡ để phục vụ cho việc nuôi dưỡng và đón thai nhi ra sau nay.

Cơ thể bà bầu bao giờ cũng nóng hơn người bình thường do phải chuyển hóa thức ăn thành dinh dưỡng vào trong máu, dẫn đến mất nhiều năng lượng. Khi mang thai, hồng cầu của mẹ cũng đòi hỏi phải tăng. Trung bình, nếu mẹ tăng 12 kg thì cơ thể sẽ có nhiều hơn 1,5 lít máu.

Mẹ nên chuẩn bị dinh dưỡng cho mình từ trước khi mang thai. Bởi trong 3 tháng đầu của thai kỳ, mẹ thường bị nghén, ăn không nổi, ăn bao nhiêu là ói bấy nhiêu. Cũng may, lúc này thai nhi phát triển chậm, phôi nhỏ, đứa trẻ có thể lấy dinh dưỡng từ dự trữ ở máu và mô mỡ trong cơ thể người mẹ.

Theo bác sĩ Thanh Dung, nghén là điều hết sức tự nhiên, do cơ thể mẹ phản ứng với dị vật. Bởi trong một đứa trẻ, chỉ có ½ là từ cơ thể của người mẹ, còn ½ là thuộc gen của người bố, là yếu tố dị vật với cơ thể mẹ. Cơ thể mẹ đã dị ứng khi nhận một sinh vật mà chứa tới một nửa là yếu tố ngoại lai. Người mẹ càng dị ứng cao thì đứa trẻ càng giống bố nhiều hơn.

Ngoài ra, trong 3 tháng đầu, sự gia tăng của các hoóc môn để giúp tạo bánh nhau cũng khiến cơ thể mẹ khó thích nghi. Và nghén xảy ra, mỗi người mỗi kiểu, khả năng không thích ứng tùy thuộc từng người. Thậm chí có người mang thai con so không nghén nhưng mang thai con rạ lại nghén rất nặng.

Do nghén nên trong ba tháng đầu, mẹ thường chỉ tăng 1-2 kg, có người không tăng, thậm chí còn giảm cân. Bác sĩ khuyên, tốt nhất mẹ cố gắng đừng để giảm cân. Thời điểm nào trong ngày không nghén, mẹ hãy tranh thủ uống thêm một viên vitamin tổng hợp, ăn những thứ có nhiều nước để dễ nuốt, và cố gắng ăn bất kỳ thứ gì cũng được. Hãy tìm cách đưa dinh dưỡng vào cơ thể mọi cách, trong mọi tình huống linh hoạt.

6 tháng sau của thai kỳ, dưỡng chất rất quan trọng. Lúc này, thai nhi bắt đầu phát triển nhanh. Nhưng rất may là cơ thể mẹ đã dần thích nghi với việc mang bầu nên đã bớt nghén và việc ăn uống dễ dàng hơn. Vì thế mẹ nên tập trung ăn. Mỗi ngày cơ thể mẹ cần được cung cấp 2.500-2.600 calo. Mẹ có thể bổ sung bằng cách uống thêm 2 ly sữa mỗi ngày, ăn thêm 2 bữa phụ mỗi ngày, hoặc ăn thêm 2 chén cơm mỗi bữa, tùy điều kiện và sở thích.

Và đây là những dinh dưỡng mẹ cần nạp vào cơ thể nếu muốn mẹ con cùng khỏe mạnh.

Đạm: Có nhiều trong thịt, cá, trứng, sữa và trong cả rau.

Đạm giúp cơ thể tạo máu, đưa oxy nuôi dưỡng thai nhi, cần thiết cho sự phát triển hệ thần kinh cũng như toàn bộ cơ thể trẻ.

Canxi: Khi có bầu, thai phụ cần bổ sung 1.000 mg canxi mỗi ngày. Thậm chí những bà mẹ tuổi teen cần từ 1.300 đến 1.400 mg canxi mỗi ngày để mẹ con cùng phát triển.

Tuy nhiên, theo cách ăn truyền thống của người Việt, chỉ có thể tăng thêm 300 mg/ngày. Vì vậy mẹ nên uống thêm sữa hoặc ăn sản phẩm từ sữa, ăn thêm 100-200 g cá tôm hải sản, nên chế biến để ăn được cả xương, hoặc uống thêm canxi.

Nếu không nhận được đủ canxi, hệ xương của bé sẽ kém phát triển và bé sẽ chậm mọc răng. Trẻ con thiếu canxi thường quấy khóc rất nhiều, cơ thể tím tái do hạ canxi huyết.

Khi mẹ nạp canxi vào cơ thể, đầu tiên canxi được ưu tiên dành bé. Nếu bé không được cung cấp đủ canxi, bé sẽ lấy canxi dự trữ từ xương của mẹ. Mẹ thiếu canxi sau này thường hay bị tê tay, tê chân, vọp bẻ, hư răng, lưng còng.

Sắt: Là thành phần chính cấu tạo nên hồng cầu, mang oxy đến nuôi bé. Đặc biệt, sắt cũng là thành phần trong cấu trúc của hệ thần kinh, não bộ của bé. Nếu thiếu sắt, trẻ thường bị sinh non, nhẹ cân, chậm phát triển trong tử cung, và kém thông minh.

Mẹ nên ăn nhiều thịt đỏ, rau xanh, gan, cá, đậu, lòng đỏ trứng. Mẹ có thể uống thêm một ly nước cam mỗi ngày để có vitamin C giúp chuyển hóa sắt, tuyệt đối không dùng sản phẩm chứa cafein vì đây chính là chất hạn chế sự chuyển hóa sắt.

Axit folic (còn gọi là Folate, Folacin, vitamin B9) đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển hệ thần kinh trung ương của trẻ. Thiếu axit folic trẻ sẽ bị hở đốt sống, sinh ra sẽ tử vong. Axit folic cần thiết ngay từ tuần đầu tiên của thai kỳ, mẹ nên bổ sung axit folic một vài tháng trước khi mang thai.

Axit folic có nhiều trong gan, lòng đỏ trứng, ngũ cốc, hạt lạc vừng, trái cây như cam bưởi, rau. Rau càng xanh càng chứa nhiều axit folic (như rau dền, mồng tơi, cải bó xôi, súp lơ xanh). Vì axit folic dễ bị phân hủy ở nhiệt độ cao nên khi ăn, tốt nhất là dùng cách trần hoặc nhúng như nhúng rau trong lẩu.

Iốt: Mẹ thiếu iốt sẽ bị bướu cổ còn con thì suy tuyến giáp bẩm sinh, đần độn, học kém, trở thành gánh nặng cho gia đình. Ngày nay mẹ có thể dễ dàng bổ sung iốt qua việc nêm thức ăn bằng muối iốt hay bột canh iốt.

Kẽm: Có nhiều trong hải sản, hàu sò… Nếu thiếu kẽm, mẹ thường bị tăng mức độ nghén. Khi mang thai, thiếu kẽm mẹ dễ bị nhiễm trùng và lâu khỏi bệnh, còn thai nhi dễ bị chết lưu.

Omega, DHA: Tốt cho sự phát triển của não và thị giác của bé. Có nhiều trong cá hồi, cá cơm.

Tuy khuyên các thai phụ thèm gì ăn nấy để có thể cung cấp đủ năng lượng và dưỡng chất cho cả hai mẹ con, nhưng bác sĩ Dung cũng cảnh báo chị em nên hạn chế ăn đồ ngọt, đặc biệt là người béo, tăng cân nhanh và có nguy cơ tiểu đường. Bởi đồ ngọt làm tăng cân nhanh nhưng không có nhiều dưỡng chất. Mẹ bị tiểu đường, thai dễ bị chết lưu hoặc con dị tật tim mạch, thần kinh bẩm sinh, thai nặng cân nhưng dễ suy hô hấp, chấn thương trong cuộc sinh.

Bình thường, nếu mẹ không có bệnh lý (phù nề, tiểu đường), mẹ tăng 12 kg trong thai kỳ, con sinh ra thường nặng từ 2,8 đến 3 kg. Bác sĩ Thanh Dung cho rằng lý tưởng nhất là mẹ tăng cân trong khoảng 11 đến 15 kg, tuy nhiên cần xét trên tổng thể, nếu mẹ béo mập sẵn thì chỉ cần tăng 6-7 kg, nhưng nếu mẹ gầy gò trước khi mang bầu thì nên tăng nhiều cân hơn.

Chi tiết

Ăn hạt bí đỏ - mẹ khỏe, con thông minh

Hạt bí đỏ nhiều dưỡng chất rất có lợi cho chị em bầu bí đấy!

Không chỉ an toàn, hạt bí ngô còn chứa rất nhiều dưỡng chất cho mẹ bầu và được chị em nhâm nhi như đồ ăn vặt hàng ngày. Không chỉ cung cấp dưỡng chất cần thiết cho sức khỏe mẹ bầu, hạt bí ngô còn giúp phát triển trí não thai nhi, giúp ngăn ngừa khuyết tật bẩm sinh. Hãy cũng chúng tôi đi tìm hiểu công dụng tuyệt vời của siêu thực phẩm này với sức khỏe mẹ bầu và thai nhi các bạn nhé.

Dưỡng chất từ hạt bí ngô

Bí ngô nói chung và hạt bí ngô nói riêng có chứa rất nhiều dưỡng chất quan trọng như protein, chất béo, Carbohydrate, vitamin A, B1, B2, Niacin, vitamin C, canxi, photpho và sắt. Riêng trong hạt bí ngô có chứa lượng lớn calo (1/4 tách hạt bí ngô có chứa tới 186 calo – một nửa lượng calo cần trong ngày với phụ nữ mang thai). Ngoài ra, hạt bí ngô còn giàu kẽm, omega-3 và folate.

Bí ngô nói chung và hạt bí ngô nói riêng có chứa rất nhiều dưỡng chất quan trọng. (ảnh minh họa)

Dưới đây là những dưỡng chất cụ thể trong hạt bí ngô:

Sắt

Thiếu sắt là căn bệnh phổ biến ở phụ nữ mang thai. Sắt có công dụng hỗ trợ việc sản xuất các tế bào máu đỏ, mang oxy đi khắp cơ thể. Khi mang thai, cơ thể sản xuất lượng tế bào máu đỏ cao hơn nhiều để nuôi dưỡng em bé. Đó là lý do vì sao sắt rất quan trọng với bà bầu và vì sao mẹ bầu hay bị thiếu sắt. Hạt bí ngô có chứa hàm lượng sắt cao thứ 2 sau hạt vừng (mè) với 8,8mg sắt trong 100gam hạt bí ngô. Chỉ cần một nửa tách hạt bí ngô cũng đủ nửa nhu cầu sắt cần thiết với mẹ bầu trong ngày.

Vitamin B, Folate

Vai trò chính của vitamin nhóm B là sản xuất năng lượng và đương nhiên năng lượng lại rất cần thiết khi mang thai. Vì vậy mẹ bầu cần một lượng vitamin B cao hơn phụ nữ không bầu bí. Folate là vitamin B là những dưỡng chất quan trọng nhất trong thai kỳ vì nó giúp ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh như tật nứt đốt sống. 1 onnce (tương đương 29gam) hạt bí ngô cung cấp khoảng 16 mg folate. Phụ nữ mang thai cần bổ sung đủ 400mg folate mỗi ngày nên việc bổ sung ngay từ trước khi bầu bí cũng rất cần thiết.

Kẽm

Kẽm là khoáng chất quan trọng đối với phụ nữ mang thai. Khoáng chất này cũng hỗ trợ quá trình sản xuất DNA và cho sự tăng trưởng của tế bào thai nhi. Thiếu hụt kẽm trong thời gian mang thai đã được chứng minh có thể gây sảy thai, cân nặng khi sinh nở thấp, nhiễm độc thai nghén và các biến chứng khác khi mang thai, sinh nở. 1 onnce (tương đương 29gam) hạt bí ngô có chứa 1,1mg kẽm. Phụ nữ mang thai cần dung nạp đủ 13mg kẽm mỗi ngày.

Chất béo lành mạnh

Hạt bí ngô là nguồn thực phẩm tuyệt vời với lượng chất béo không bão hòa lành mạnh và cung cấp axit béo omega-3 để thúc đẩy trí não thai nhi phát triển. Ngoài ra, axit béo cũng giúp cải thiện thị lực và hỗ trợ trong việc phát triển hệ thống thần kinh trung ương.

Protein và chất xơ

Hạt bí ngô là nguồn cung cấp protein và chất xơ tuyệt vời. Protein giúp xây dựng cơ bắp và tăng cường hệ thống miễn dịch cho mẹ bầu. Chất xơ giúp giữ cho hệ thống tiêu hóa của mẹ bầu hoạt đống tốt, tránh bị táo bón, trĩ.

Hạt bí ngô là nguồn cung cấp protein và chất xơ tuyệt vời. (ảnh minh họa)

Dầu từ hạt bí ngô

Dầu bí ngô có chứa các hợp chất thực vật tự nhiên được gọi là sterol và kích thích tố nữ giúp tăng lượng cholesterol HDL. HDL là loại cholesterol rất tốt cho tim và mạch máu.

Công dụng của hạt bí ngô với bà bầu

Chữa thiếu máu, suy nhược cơ thể

Trong thời gian mang thai, mẹ bầu thường bị đau đầu, chóng mặt, thậm chí là bị thiếu máu, suy nhược cơ thể. Chị em có thể lấy khoảng 60g hạt bí đỏ rang vàng cùng với 30g nhân lạc rang sau đó ăn cùng lúc, mỗi ngày ăn 1 lần. Kiên trì ăn trong nhiều ngày (khoảng 15 ngày) bạn sẽ thấy kết quả cơ thể có sự thay đổi rõ rệt.

Chữa thiếu sữa sau sinh

Sau khi sinh con, nếu mẹ bị thiếu sữa hay không đủ sữa cho con bú hãy lấy 20g hạt bí đỏ, bóc lấy nhân, nghiền nát, cho đường trắng và nước sôi vào pha uống lúc sáng sớm và chiều tối (nhất là khi bụng đói). Uống liên tục trong 3 ngày. Đây cũng là bài thuốc có thể áp dụng đối với bệnh phù nề chân tay.

Giúp ngủ ngon

Hợp chất L- tryptophan trong hạt bí ngô chính là tác nhân giúp bạn có giấc ngủ tốt và giảm trầm cảm. Tryptophan được chuyển đổi thành serotonin và niacin. Serotonin cũng rất hữu ích trong việc giúp chúng ta có một đêm ngon giấc. Lợi ích này cực tuyệt vời với phụ nữ mang thai.

Tốt cho hệ tiêu hóa

Hạt bí ngô chứa nhiều beta-carotene, một chất chống ô xy hóa và kháng viêm cực mạnh. Beta-carotene cũng giúp ngăn ngừa sự kết bám cholesterol lên thành động mạch, qua đó giảm nguy cơ đột quỵ. Loại quả này cũng có hàm lượng chất xơ cao, giúp cơ thể loại bỏ chất độc khỏi đường tiêu hóa và ngăn ngừa chứng táo bón, trĩ – căn bệnh phổ biến ở mẹ bầu.

Mẹ bầu nên ăn hạt bí ngô mỗi ngày thay thế các đồ ăn vặt khác. (ảnh minh họa)

Giúp mẹ bầu làm đẹp

Với hàm lượng vitamin E cao (100g chứa 35,1mg vitamin E), hạt bí ngô được coi là một "trợ thủ đắc lực" cho nhan sắc và sức khỏe của bạn. Vitamin E có tác dụng như một chất chống oxy hóa, vì vậy, ăn hạt bí ngô cũng giúp bạn tránh được lão hóa, thúc đẩy sức khỏe của các tế bào trong cơ thể.

Chống loãng xương

Với tính chất giàu kẽm, hạt bí ngô dễ dàng được coi là một thực phẩm tự nhiên có tác dụng chống lại bệnh loãng xương. Cơ thể thiếu kẽm chính là nguyên nhân khiến cho xương không được chắc khỏe, tỉ lệ loãng xương cao. Nghiên cứu mới đây chỉ ra rằng một chế độ ăn uống thiếu kẽm sẽ làm cho nồng độ các khoáng chất, vi lượng trong máu bị thấp đi, từ đó dẫn tới loãng xương ở hông và cột sống. Loãng xương cũng là căn bệnh phổ biến với phụ nữ sau sinh.

Tốt cho não thai nhi

Lượng folate cao, chất béo lành mạnh, omega-3 trong hạt bí ngô rất có lợi cho sự phát triển trí não thai nhi và ngăn ngừa khuyết tật bẩm sinh. Những dưỡng chất này cũng rất có lợi cho thị lực của bé nữa.

Chi tiết

Bầu bí nên và không nên ăn gì?

Ăn đồ ngọt trong thời kỳ mang thai là cần thiết nhưng nên dừng ở mức độ vừa phải.

Ăn uống là một trong các yếu tố quyết định vấn đề sức khỏe của mẹ trong giai đoạn thai kỳ và sức khỏe thai nhi. Ấy vậy mà mình thấy nhiều mẹ bầu không hề để ý đến chế độ dinh dưỡng, thậm chí còn tiếp tục duy trì thói quen ăn uống thiếu lành mạnh.

Mình đến nay là vừa sinh cháu thứ ba được 8 tháng, còn cháu lớn đã 15 tuổi. Qua 3 lần sinh nở nên cũng tích lũy được chút kiến thức về câu chuyện dinh dưỡng cho mẹ và cho con. Theo mình tìm hiểu thì các nghiên cứu khoa học ngày nay đều cho thấy rằng một chế độ ăn uống giàu dinh dưỡng và lành mạnh trong thời kỳ mang thai sẽ giúp trẻ phát triển khỏe mạnh, phòng ngừa nhiều bệnh tật như bệnh tim, tiểu đường, béo phì và nhiều loại ung thư. Để làm được điều này cũng không quá khó, các mẹ bầu chỉ cần làm tốt công thức “NÊN” và “KHÔNG NÊN” dưới đây:

NÊN
Một, lựa chọn các loại thực phẩm nhiều hơn một công dụng

Có rất nhiều loại thực phẩm hết sức gần gũi và dễ có mà lại cung cấp hàm lượng dưỡng chất đa dạng, phong phú, chẳng hạn như thịt gà, thịt bò, trứng, các sản phẩm từ sữa, sữa chua, bơ đậu phộng. Đây đều là các thức ăn cung cấp protein, canxi và sắt cho sự phát triển của thai nhi. Vì thế, trong thời kỳ mang thai mình luôn ưu tiên các loại thịt lợn nạc, thịt bò do chúng có chứa nhiều protein cùng với vitamin B, sắt và kẽm; đồng thời mình cũng uống nhiều nước cam để bổ sung folate (một loại vitamin B giúp ngăn ngừa khuyết tật ống thần kinh) và vitamin C (giúp hấp thụ chất sắt từ thực phẩm). Ngoài ra, ngũ cốc nguyên hạt chứa nhiều chất xơ, vitamin B, magiê và kẽm cũng là một nguyên liệu cần được các mẹ ưu tiên khi chế biến món ăn.

Hai, đừng nghĩ rằng bạn cần phải ăn cho hai người

Mình thấy rất nhiều phụ nữ khi mang thai có tâm lý ăn thật nhiều với suy nghĩ “ăn cho hai người”. Mẹ mình thì lúc nào cũng động viên con: “Ăn nhiều vào con ạ, phần này ăn cho con, con phần này ăn cho cháu mẹ nữa!”. Trên thực tế, chỉ trong tam cá nguyệt thứ hai và thứ ba phụ nữ mang thai mới cần thêm 300g calo mỗi ngày. Theo chuyên gia sức khỏe bà mẹ và trẻ em, Karen Nordahl, giáo sư Đại học British Columbia tại Vancouver thì: “Bà bầu cũng như người bình thường, chỉ nên ăn đến khi không thấy đói chứ không nên ăn cho đến khi cảm thấy no. Ăn quá nhiều dẫn đến thừa chất là một nguyên nhân dẫn đến bệnh huyết áp cao và tiểu đường thai kỳ”.

Ba, duy trì kết cấu bữa ăn hợp lý với:

- 9 phần ngũ cốc (bánh mì, cơm, mì ống…)

- 2-3 phần thực phẩm giàu protein: thịt, gia cầm, cá, đậu, trứng và nhóm các loại hạt

- 4 phần rau

- 3 phần trái cây

- 3 phần sữa, sữa chua và pho mát.

Bốn, tránh những thực phẩm nguy hiểm

Mình rất lấy làm lạ vì có nhiều mẹ bầu mà vẫn ăn các loại đồ ăn kém lành mạnh như đồ sống, đồ tái (gỏi cá, cá sống, trứng trần, nem chua,…) hay ăn các loại đồ ăn sẵn không rõ nguồn gốc và có chứa nhiều chất bảo quản. Điều này là tối kỵ bởi trong đồ ăn sống có thể chưa vi khuẩn và ký sinh trùng, nặng thì có thể gây nhiễm trùng nghiêm trọng dẫn đến sảy thai, sinh non hoặc thai chết lưu. Để giảm thiểu nguy cơ này, bà bầu cần đảm bảo ăn chín, uống sôi và nấu lại tất cả đồ ăn thừa. Đồng thời, tránh các loại thực phẩm có chứa hoặc nghi ngờ có chứa những thành phần không tốt cho sức khỏe.

KHÔNG NÊN
Một, ăn nhiều đồ ngọt

Ăn đồ ngọt trong thời kỳ mang thai là cần thiết nhưng nên dừng ở mức độ vừa phải. Nguyên nhân là do, chức năng thải đường của bà bầu sẽ giảm, nếu như lượng đường trong máu cao thì thận của phụ nữ mang thai sẽ làm việc quá tải, không có lợi cho sức khỏe của mẹ. Đồng thời, ăn quá nhiều đồ ngọt cũng là một nguyên nhân gây quá cân ở thai nhi.

Hai, quên uống vitamin tổng hợp mỗi ngày

Theo một chuyên gia dinh dưỡng cũng là một đầu bếp tại New York thì: “Một người bình thường có thể nhận được tất cả các chất dinh dưỡng cẫn thiết từ thực phẩm thông qua một chế độ ăn uống hợp lý. Còn đối với phụ nữ mang thai, việc ăn uống thôi chưa đủ, bạn nên bổ sung viên uống vitamin tổng hợp hàng ngày trước và trong thời kỳ mang thai để bù đắp hàm lượng vitamin và khoáng chất thiếu hụt.”

Ba, lười uống nước và ăn ít thực phẩm có chất xơ

Ngày có bầu, lúc làm việc thì có một cốc nước trước mặt, bất kể đi đâu mình cũng mang dự phòng một chai nước để không bỏ uống nước thường xuyên. Uống nhiều nước đối với phụ nữ mang thai rất tốt, giúp tránh mất nước và ngăn ngừa táo bón. Cũng để phòng ngữa táo bón, bạn nên ăn nhiều loại thực phẩm có chứa nhiều chất xơ như bánh mì, ngũ cốc nguyên hạt và mỳ ống, cùng với trái cây và rau củ. Các mẹ nên đảm bảo cung cấp ít nhất 25-35g chất xơ cho cơ thể mỗi ngày.

Bốn, ăn cá có hàm lượng thủy ngân cao

Ăn cá rất tốt cho bà bầu, tuy nhiên các loại cá có hàm lượng thủy ngân cao lại ảnh hưởng không tốt đến sức khỏe của mẹ và bé. Do đó, các bạn đặc biệt lưu ý không ăn cá mập, cá thu, cá kình và cá kiếm trong thời kỳ mang thai. Lựa chọn cá loại cá an toàn như cá da trơn, cá hồi hay ăn một số loại thủy hải sản khác như tôm và cua.

Chi tiết

19 loại thực phẩm mẹ bầu phải nói không

Ăn gì, ăn như thế nào để vừa đảm bảo dinh dưỡng cho mẹ và bé đồng thời tránh được những hiểm họa từ thực phẩm tác động không tốt tới con quả là điều không dễ dàng.

Dưới đây là 21 loại thực phẩm mẹ bầu cần tránh khi mang thai.

1. Phô mai tươi và phô mai loại mềm

Ăn phô mai mềm trong thai kỳ có thể gây nguy hiểm cho con bởi phô mai làm bằng sữa chưa được tiệt trùng có thể chứa vi khuẩn Listeria, nó có thể dẫn tới sẩy thai, sinh non và tử vong. Tốt nhất bạn nên tránh các loại phô mai như: brie, camembert, feta, phô mai xanh, phô mai tươi - trừ các sản phẩm có ghi trên nhãn được tiệt trùng hoàn toàn. Để đảm bảo bạn nên hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
 
2. Thịt chưa nấu chín

Bạn có thể muốn ăn những loại thịt tái như bít tết, phi lê, nhưng khi mang thai tất cả các loại thịt phải được nấu chín kỹ hoàn toàn. Thịt sống hoặc nấu chưa chín có thể chứa toxoplasma và một số loại vi khuẩn khác.
 
3. Nước ép hoa quả tươi mua sẵn

Nước trái cây tươi có bán trong các nhà hàng, quán bar hoặc quán cóc vỉa hè có thể không được tiệt trùng để loại bỏ tất các các loại vi khuẩn có hại, bao gồm cả salmonella và ecoli. Phụ nữ có thai nên tự ép nước hoa quả ở nhà. Sử dụng nước ép đóng hộp có thời hạn rõ ràng cũng là lựa chọn an toàn hơn.
 
4. Sushi

Nếu là fan của sushi thì bạn sẽ phải dừng ăn món này trong 9 tháng mang thai. Mặc dù hải sản có chứa nguồn protein dồi dào nhưng hải sản sống đồng thời cũng là nguồn gốc của ký sinh trùng có hại và vi khuẩn. Bộ y tế Mỹ đã khuyến cáo phụ nữ mang thai chỉ ăn cá và hải sản khi đã được nấu chín kỹ.
 
5. Bánh có trứng sống

Bạn nên chú ý đến nguyên liệu làm bánh, đặc biệt là trứng sống. Nếu trong nguyên liệu làm bánh của bạn có trứng thì phải được nướng chín hoàn toàn và thử bánh khi chắc chắn nó đã chín. Vì trong trứng sống có thể chức 20.000 vi khuẩn salmonella.

Điều này đồng nghĩa với việc bạn nên bỏ qua một số món bánh tráng miệng như mousse, tiramisu thường được làm từ nguyên liệu kem trứng - trứng đánh bông mà không qua nướng chín.

6. Salad

Một số loại salad có nước xốt từ trứng sống như trong món salad caesar, xốt Besarnaise, mayonnaise cũng không được khuyến khích... Phụ nữ mang thai nên lựa chọn các loại nước xốt đóng chai được làm từ trứng tiệt trùng.
 
7. Thịt gia cầm sống

Khi mang thai bạn đừng để mình phải tiếp xúc với thịt gia cầm sống, nó có chứa rất nhiều vi khuẩn. Nên lựa chọn gia cầm đã làm sạch và tiệt trùng hoàn toàn.
 
8. Cá có chứa thủy ngân

Cá kiếm, cá kình, cá thu... có chứa hàm lượng metyl thủ ngân. Kim loại này có thể gây hại cho sự phát triển của thai nhi. Phụ nữ mang thai nên chọn cá có ít thủy ngân, như cá tra, cá hồi, cá ngừ trắng đóng hộp. Hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng dầu cá hoặc bất kỳ chất bổ sung khác trong khi mang thai.
 
9. Thịt nguội và xúc xích

Không giống như nhiều mầm bệnh do thực phẩm khác, listeria có thể phát triển ở nhiệt độ trong tủ lạnh. Vì lý do này, phụ nữ mang thai nên tránh những loại thịt dễ bị hỏng và phải lưu trữ trong tủ lạnh như thịt nguội và xúc xích. Bạn có thể làm cho chúng an toàn hơn bằng cách nấu chín hấp hoặc nướng trước khi dùng.
 
10. Pate
 
Pate có thể được làm từ các loại thịt dễ bị hỏng vì vậy nó có thể chứa listeria. Giữ pate trong tủ lạnh sẽ làm chậm sự phát triển của vi khuẩn này nhưng sẽ không thể ngăn chặn nó hoàn toàn. Bởi vì phụ nữ mang thai đặc biệt dễ bị nhiễm listeria do đó nên tránh các loại thịt đông lạnh.
 
11. Rau củ quả chưa rửa

Mang thai không có nghĩa là không có thời gian để rửa sạch các loại rau củ quả trước khi dùng. Bạn phải chắc chắn rửa chúng kỹ dưới vòi nước chảy. Một số ký sinh trùng như toxoplasma có thể sống ký sinh trên trái cây, rau củ chưa rửa. Nó sẽ gây nguy hại cho thai nhi. Cắt bỏ bất kỳ phần rau củ nào bị thâm, nát vì các vi khuẩn có thể trú ngụ ở đó.
 
12. Rau mầm
 
Phụ nữ mang thai không nên ăn rau mầm ví dụ như giá đỗ. Vi khuẩn có thể xâm nhập vào hạt trước khi mầm bắt đầu phát triển và các vi trùng này gần như không thể rửa sạch.
 
13. Hải sản hun khói

Trong khi mang thai, tốt nhất là bạn nên bỏ qua các món hải sản hun khói chưa qua chế biến. Vì những loại hải sản này thường được lưu trữ trong tủ lạnh và dễ bị vi khuẩn listeria xâm nhập. Nên nấu chín kỹ trước khi ăn.
 
14. Động vật có vỏ sống

Sò, ốc, hàu sống là một trong những nguyên nhân hàng đầu của các bệnh do thủy sản gây ra. "Thủ phạm" bao gồm các ký sinh trùng và vi khuẩn thường không được tìm thấy trong hải sản nấu chín. Khi mang thai vẫn có thể ăn các loại động vật có vỏ nhưng phải nấu kỹ. Hàu, trai và hến phải nấu chín cho đến khi vỏ mở, nếu không mở thì bạn không nên dùng.
 
15. Đồ buffet

Nhiều người rất thích ăn buffet nhưng bạn phải cẩn trọng vì có thể các món ăn này đã được chế biến quá lâu. Đảm bảo sử dụng món ăn được chế biến trong vòng 2 giờ.
 
16. Sữa chưa được tiệt trùng

Nếu bạn đang mang thai, tốt nhất không nên uống sữa chưa được tiệt trùng vì nó có thể chưa vi khuẩn listeria. Chỉ mua sữa, phô mai hoặc các sản phẩm từ sữa đã được tiệt trùng hoàn toàn.
 
17. Caffein

Những chứng minh hiện nay cho thấy rằng một lượng caffein vừa phải sẽ không có vấn đề gì khi mang thai. Nhưng nếu tỉ lệ này quá cao có thể làm tăng khả năng sẩy thai. Các bác sĩ chuyên môn khuyên phụ nữ có thai hoặc mong muốn có thai nên hạn chế caffein tối đa là 200mg mỗi ngày. Bạn cũng nên nhớ caffein có cả trong soda, trà, chocolate và nhiều đồ uống khác nữa.
 
18. Đồ uống có cồn
 
Uống rượu nhiều trong khi mang thai có thể dẫn tới dị tật bẩm sinh nghiêm trọng cho thai nhi. Để đảm bảo an toàn cho thai nhi nên tránh tất các các loại rượu cũng như các đồ uống có cồn. Điều này bao gồm rượu vang, bia, rượu trứng...
 
19. Không nên để thức ăn vào túi - hộp xốp

Thức ăn lưu lại trong túi lâu sẽ khiến vi khuẩn nhân lên rất nhiều. Nếu mua thức ăn về nhà mà đặt trong túi bạn nên để vào tủ lạnh trước khi dùng khoảng 2 giờ.

Chi tiết